Bail-out vs. bail-in

Kent u het verschil tussen een bail-out en een bail-in? Weet u wat er bij een bail-in, volstrekt legaal, met uw spaargeld kan gebeuren? Heeft u er enig zicht op of er ontsnappingsroutes zijn en naar waar deze dan leiden? Ik mag hopen van wel, want voor uw spaarcenten is het namelijk een verschil van dag en nacht.
  
In de periode rond het hoogtepunt van de financiële crisis (2007/2008) en ook nog daarna werden wereldwijd verschillende banken ‘gered’ door de overheden. Het ging om zogenaamde systeembanken die ‘too big to fail’ waren. Anders gezegd: de gevolgen van het omvallen van die banken op de reële economie en de werking van het financiële systeem waren niet te overzien. Die reddingsoperaties gebeurden voor het overgrote deel met het geld van belastingbetalers en werden ook wel ‘bail-outs’ genoemd.
‘Gered’ is eigenlijk geen correcte omschrijving want de verplichtingen van de banken in moeilijkheden verdwenen niet maar werden overgenomen/gegarandeerd door de overheden. Feitelijk was er dus niet zo heel veel veranderd. De liquiditeit was dan wel hersteld maar de solvabiliteit of het vermogen om aan de verplichtingen op lange termijn te voldoen, liet nog steeds te wensen over. Dit is ook nu nog in veel gevallen zo. Alleen laat de monetaire politiek toe dat deze slechte leningen nu gratis worden geherfinancierd. ‘Kicking the can down the road’ of de problemen voor zich uitschuiven heet dit dan. Banken en overheden kwamen er al met al goed mee weg. Er werd amper iemand ter verantwoording geroepen, laat staan dat de verantwoordelijken achter tralies werden gestopt. De propaganda van overheidswege sloeg aan waardoor de bevolking afgezien van wat gemor in de marge heel braafjes bleef.
  
Toch was voor iedereen duidelijk dat deze bail-outs maar een eenmalige stunt waren die niet meer herhaald kon worden. Het overhevelen van schulden van de private banksector naar de publieke sector (overheid) heeft namelijk zijn grenzen bereikt. De overheidsschulden zijn nu al zodanig groot dat er amper nog rek opzit. Er moest dus een nieuw scenario of ‘blauwdruk’ worden bedacht voor als dezelfde problemen zich nog eens voordeden. Die kwam er in 2013 van de Eurogroep onder aanvoering van de Nederlander Jeroen Dijsselbloem.
De blauwdruk werd op poten gezet naar aanleiding van de bankencrisis in Cyprus. Daarbij werd de bail-out vervangen door de bail-in. Cruciaal verschil is dat niet langer (enkel) de overheid maar ook de schuldeisers (obligatiehouders) van de bank zelf én ook de spaarders mee in bad moeten. Het ‘succes’ van de bail-in Cyprus bracht de Eurogroep er toe om de bail-in regel voor gans de Europese Unie in te voeren. Dit is intussen al het geval. U begint ongetwijfeld al nattigheid te voelen? Niet meer dan terecht! Het scenario wanneer een bank in de Europese Unie dreigt om te vallen is voortaan als volgt:
bailout_imminent1
 

“Bail-out vs. bail-in” verder lezen

Financiële repressie uitgelegd

Geen rente meer op uw spaargeld, opdringerige private bankers of ‘financiële planners’ die u beleggingsproducten proberen aan te smeren, een aanhoudende toename van (al dan niet verdoken) belastingen, nieuwe regels die het gebruik van cash geld bemoeilijken,… In het kort: een daling van uw reële koopkracht. Klinkt allemaal bekend in de oren? Het zijn gevolgen van een politiek die we als financiële repressie kunnen omschrijven. 
 
Een beladen term, die in de financiële geschiedenis zeker niet nieuw is, maar meer dan ooit actueel. Financiële repressie is het samenspel van maatregelen door overheden en zogenaamd politiek onafhankelijke centrale banken die rijkdom uit de private sector wegzuigen met als ultiem doel de schuldenlast van de overheden te verlichten. Dit gebeurt op verschillende manieren, de ene al subtieler dan de andere.
Kwantitatieve versoepeling of QE is een techniek waarmee centrale banken met nieuw, uit het niets gecreëerd geld, overheidsschulden en sinds kort ook bedrijfsschulden opkopen. Dit verhoogt de reserves bij de commerciële banken waardoor deze meer ruimte hebben om geld uit te lenen. Het extra geld in omloop moet dan dienen om de economie terug op het groeispoor te zetten.
qemachine
 
Althans, dit is de theorie. De praktijkresultaten van QE vallen dik tegen, al is het moeilijk om de vinger op de wonde te leggen wat precies de oorzaak is. Het is nochtans niet dat de centrale banken niet goed genoeg hun ‘best’ hebben gedaan. Het balanstotaal van de Europese Centrale Bank (ECB) is tussen 2008 en 2016 verdrievoudigd. Dat van de Bank of Japan en de Amerikaanse Federal Reserve is over dezelfde periode respectievelijk verviervoudigd en vervijfvoudigd.
Het nieuw gecreëerde geld heeft amper tot reële economische groei geleid maar heeft wel talrijke neveneffecten die niet altijd even gewenst zijn. Zo zorgt QE voor een kunstmatig hoge vraag naar overheidspapier. Dit jaagt de prijzen van deze activa naar omhoog en dus de intrestvoeten naar omlaag, tot zelfs onder nul. Obligatiegoeroe Bill Gross (ex-Pimco, nu Janus Capital) rekende voor dat er intussen (juni 2016) wereldwijd voor meer dan 10 biljoen (= 10000 miljard!) Amerikaanse dollar obligaties met een negatieve rentevoet in omloop zijn. Zo leent Duitsland ‘gratis’ voor looptijden tot 5 jaar. Bij Japanse overheidsobligaties is dit zelfs tot 10 jaar het geval. Ook verschillende centrale banken hanteren negatieve intrestvoeten.
 
Wie vooral van deze monetaire politiek profiteert, zijn de schuldbeladen overheden. Deze kunnen schulden goedkoop herfinancieren (= gratis doorrollen) en de rentelasten draaglijk houden. Dit is niet alleen goed meegenomen maar zelfs een noodzaak in een periode waarin de fiscale inkomsten tegenvallen (slabakkende groei) en de uitgaven alleen maar toenemen (door vergrijzing etc.). Wie minder gediend is met deze evolutie zijn de spaarders, die hun reële koopkracht alleen maar zien afnemen.
 
1401702976_zinsen
 

“Financiële repressie uitgelegd” verder lezen